” statiegeld voor mijn moeder, verhalen over het leven in de DDR” Manon de Heus & Marijke van der Ploeg

statiegeld9789463387064/2019

Manon van Heus & Marijke van der Ploeg, uitgeverij Aspekt.

Dit jaar, op 9 november, is het dertig jaar geleden dat in 1989  ” de Berlijnse Muur” viel.  Zelf was ik 19 jaar oud en wist ik nog precies waar ik was toen ik het nieuws hoorde. ( Dat heb je wel eens dat bij bepaalde momenten in de geschiedenis je nog precies weet waar je was).  Het was een tijd waarin we nog geen smartphones en sociale media hadden en ik denk dat als je opgegroeid bent in deze tijd je je haast niet kan voorstellen hoe het leven zonder die sociale media ging, laat staan dat je je kunt voorstellen hoe het leven is geweest in de DDR tijdens de koude oorlog. De Staat controleerde en reguleerde het dagelijks leven. DDR-kinderen zijn opgegroeid met de slogan ” als je iets niet mag vertellen, dan vertel je het ook niet” .  Je had geen kritiek want dat kon je lot ernstig bepalen. Het kon het verschil betekenen tussen een leven in de gevangenis en een leven met privileges.

Er zijn veel geschiedenisboeken geschreven over deze periode en over hoe de Stasi te werk ging en hoe het leven in de DDR zou zijn. In het voorwoord laten de auteurs weten dat ze juist een boek wilde maken over de mensen die het echt hadden meegemaakt. Persoonlijke verhalen om de sfeer van toen te voelen in het verhaal. De meeste gesprekken waren vrij gesloten en gecontroleerd, mensen vonden het moeilijk hun ervaringen te delen omdat het juk van de opvoeding nog op de schouders drukt. Er werd nagedacht voor er gesproken werd en als er gevraagd werd wat voor gevoel ze er bij hadden kwam er als antwoord “het was nu eenmaal zo.. “.

Na het voorwoord volgt er een korte historische achtergrond bij de verhalen. Over hoe het land verdeeld werd na de Tweede Wereldoorlog en de opbouw van de Duitse Democratische Republiek die dus veel was maar zeker niet democratisch.  Daarna volgen er twintig portretten van twintig willekeurige personen die twee dingen gemeen hebben. Ze zijn opgegroeid in de DDR en ze wilden hun verhaal delen. Verder staan er portretfoto’s bij van de geïnterviewde personages uit die periode waardoor de verhalen nog meer binnenkomen. Je ziet immers een gezicht bij het verhaal.

Het is vandaag de dag bijna niet voor te stellen (zeker niet met al de AVG en soms doorgeslagen privacy wetgeving) dat mensen continu gecontroleerd werden door de regering. Er werden dossiers bijgehouden en zodra je maar een stap buiten het gewone leven deed werd hier een notitie van gemaakt. Uiteraard werd het ‘gewone leven’ door bovenaf bepaald en werd iedereen met deze doctrine opgevoed,  ‘ ze wisten niet beter’.  En als je teveel vragen stelde kon je dat zwaar komen te staan.

Het is daarom goed dat dit soort verhalen worden opgeschreven en dat mensen kennis hebben van de geschiedenis.  Door deze vorm te kiezen en zeer persoonlijke verhalen neer te zetten komen de verhalen binnen en krijg je een veel beter beeld over hoe het dagelijks leven was. Mensen leefde in onzekerheid en angst want je buurman, je broer, iedereen kon een spion zijn van de Stasi. Het laat zich leven als een script van een film maar het was voor deze mensen bittere realiteit.

Een mooie bundeling bijzondere verhalen.

 

 

 

“forever 27” Godfried Nevels

Forever-27-Cover-2D9789493001107 /2019

Godfried Nevels,  uitgeverij Aspekt

Godfried Nevels zegt op zijn site dat muziek, onderzoek, true crime en schrijven vier van zijn persoonlijke interesses zijn. Het onderwerp van dit boek moet voor hem dan ook geen moeilijke keuze zijn geweest.  De ‘club van 27’ spreekt tot de verbeelding en zelfs mensen die de muziek van deze iconen niet kennen hebben er wel van gehoord.  Het is een mythe geworden die nog steeds lijkt te groeien en zich omhult met mysterie.  Een mysterie die Nevels tracht te ontrafelen in zijn goed onderbouwde naslagwerk. Een prettige schrijfstijl, het  leest als een spannend boek.

Toen ik het boek in mijn handen kreeg maakte mijn hart een sprongetje en begon ik meteen te lezen. Groot fan van de Doors en muziekliefhebber, dus meteen nieuwsgierig bij  dit mooie formaat boek, met een mooie zwarte kaft waarop zes rocksterren je aanstaren.  Een voorwoord van de inmiddels zeventigjarige Barry Hay , met daarin een klein foutje over het sterfjaar van Jim Morrison (maar dat is hem vergeven), gevolgd door een inleidend hoofdstuk passeren er 10 sterren de revue die op de leeftijd van 27 jaar het aardse verlieten.  De eerste was Robert Johnson, waarschijnlijk de minst bekende van de rij, een blues muzikant die stierf in 1938. Zijn dood werd omgeven door mysterie en dat samen met zijn leeftijd laat hem zeker in deze rij passen.  De meeste muzikanten worstelde met het beroemd zijn, met drugs en bij sommige veel raadsels bij hun dood. Twijfels over moord of zelfmoord, zaken die nooit zullen worden opgelost. Sommige verhalen bekend, aangevuld met anekdotes en verhalen van mensen uit de directe nabijheid.

Halverwege het boek vind je een drietal intermezzo’s. Een over het getal 27 , een over sterfgevallen net voor of na hun 27e jaar ( dat blijken er meer te zijn dan op 27e jarige leeftijd zelf) en ‘famous last words’. Leuke weetjes en een leuke aanvulling op het geheel.

Kortom een heerlijk boek om je even in te verliezen.  Terwijl je de verhalen leest hoor je de muziek in je hoofd.  Een mooie reis door de tijd.

Het mysterie 27 blijkt iets wat wij zelf er van gemaakt hebben. Een beetje toeval en een begrip wat tot grote hoogte is gestegen terwijl het  geen wetenschappelijk onderlegde basis heeft. Maar dat is ook niet nodig, mensen hebben af en toe gewoon een vleugje mystiek nodig.

 

 

 

 

 

” Rinkeldekink ” Martine Bijl

9789025453398/2018
uitgeverij Atlas Contact

Martine Bijl kreeg in september 2015 een hersenbloeding. In 2016 verscheen Hindergroen, een bundel eerder gepubliceerde verhaaltjes met een aanvulling van enkele hoofdstukjes over haar hersenbloeding. Na een langdurig herstel in een revalidatiecentrum verbleef ze ook nog enkele maanden in een ziekenhuis. Naast de hersenbloeding was er ook de delier, de wanen en angsten die ze moest overwinnen. Dit boekje gaat over haar strijd, haar gevoel bij het revalideren. Haar verhaal over artsen en therapeuten, over de trainingen in onder andere de valklas, het vakjargon uit de medische wereld maar vooral over hoe het bij haar voelde.

De schrijfstijl van Martine Bijl is zeer toegankelijk en vlot. Openhartig, tikje vrolijk, humor met af en toe een vleugje sarcasme ( ik hou er van) maar vooral eerlijk en uit het hart. Ze neemt geen blad voor haar mond en laat gewoon weten wat er in haar omgaat.

Door deze openhartigheid geeft het een bijzondere kijk op een ziekte/revalidatieproces. De gevoelens die onder andere het revalideren, maar ook bv de momenten waarop ze wegzakt in een waan, worden heel duidelijk omschreven. Eigenlijk zou iedere zorgverlener en/ of mantelzorger van iemand die zoiets doormaakt dit boekje moeten lezen. Je kan je dan beter inleven en op de situatie inspelen als je meer zou weten wat er iemands hoofd omgaat. Hoewel het bij iedere zorgvrager anders zal zijn denk ik wel dat Martine Bijl hier haar steentje aan bijdraagt.

Naast dit kijkje vanuit mijn blik als zorgverlener ( ouderenzorg) vind ik het een bijzonder mooi boekje. Ondanks het heftige onderwerp is het door haar humor een luchtig boekje geworden wat prettig leest. Het is net alsof ze het verhaal aan je vertelt onder het genot van een kopje thee. Een bijzonder verhaal van een bijzondere vrouw.

” Tommie in de zorg” Tommie Niessen

tommie-in-de-zorg-boek-september-2018-19789026342578/ 2018

Tommie Niessen, uitgeverij Ambo/Anthos

Tommie Niessen werkt als zzp’er in de zorg. Om zijn werk positiever onder de aandacht te brengen begon hij blogs te schrijven. Blogs die inmiddels door tienduizenden volgers op sociale media worden gelezen.

Ook ik ben er een die Tommie op sociale media volgt en ben dus bekend met zijn stukjes over zijn werk in de zorg.
Zijn enthousiasme en liefde voor zijn zorgvragers en het werk spatten van de pagina’s af.
Het boekje is een verzameling van al eerder geplaatste stukjes en nieuwe en lezen lekker weg. De kracht van dit tempo zit hem in de eenvoudige vertelstijl en de herkenbaarheid. Iedereen heeft wel iemand die zorg heeft of geeft dit zelf. Verder zijn het bestaande situaties waardoor de lezer zich goed kan inleven.

Er is helaas wel wat overlapping in de stukjes, je leest herhaaldelijk waarom en hoe de schrijver de zorg is ingerold maar dat komt denk ik omdat de stukjes eerder in verschilleden media zijn verschenen en bij het schrijven heb je die introductie telkens nodig. Zelf had ik zoiets van ‘nu weet ik dat wel”. Maar dit schuif je makkelijk aan de kant omdat de emoties de boventoon voeren in de stukjes.  Bovendien is Tommie geen schrijver van oorsprong maar iemand die de positieve kant van werken in de zorg wil laten zien aan de rest van het land.

Stukjes met emotie en daarbij vooral ontroerend. Dat je na het lezen denkt ‘ daar doe je het voor’ . Met name de liefde waarmee hij zorgt en de warmte en aandacht die hij de zorgvragers geeft is mooi. Dat is ook waarom ik de zorg in ben gestapt. Af en toe die klok aan de kant, ondanks gemopper van je collega, en gewoon even dat stukje extra geven aan de zorgvrager. Je werkt met mensen en ondanks alle werkdruk wil je menselijk blijven. En juist de momenten van aandacht en tevredenheid geven je de energie om door te gaan !

Tommie bedankt voor je boek. Ik hoop dat iedereen het zal gaan lezen om een andere kant van zorg te zien. Positiviteit is wat ons op de been houdt en dat geef jij in je verhalen weer !

 

De afbeelding van de cover komt van de site van Tommie Niessen.

“Oomen stroomt over ” Francine Oomen

oomen stroomt over 9789038803692/2017

Francine Oomen, uitgeverij Nijgh en van Ditmar

Francine Oomen (1960) debuteerde in 1990 met een boek voor kleuters. Hoewel ze voor veel (kinder-) leeftijden schreef verwierf ze grote bekendheid met de ‘ hoe overleef ik -serie’, deze werd ook diverse malen bekroond door de Nederlandse Kinderjury . Hier in huis werd Lena Lijstje echter meer verslonden, een serie over een opgroeiende meisje Ezzie en al haar problemen waar ze tegen aan loopt. Ook de nodige hormonen vliegen door die verhalen heen net als bij dit boek.

De schrijfster liep er tegen aan dat er over puberteit, zwangerschap heel veel boeken zijn verschenen, in allerlei soorten en maten en zelf bracht ze met haar boekenseries menig puber op de hoogte van deze perikelen en hoe je ze kon overleven. Maar over de overgang werd/ wordt niet veel gesproken. Het leesvoer daarover is beperkt en als het er al is is het vaak taaie kost.  En terwijl het onderwerp of heel beladen of juist wordt weggewuifd is het toch iets waar menig vrouw ( of moet ik zeggen mens want mannen schijnen er ook last van te kunnen hebben) mee komt te zitten.

Nadat de schrijfster werd overvallen met allerlei symptomen ( breinblubber, opvliegers, schuldgevoel, moeheid, prestatiedrang, innerlijke strijd etc. ) besloot ze zelf maar een boek op papier te zetten. Een goede keuze want wat een geweldig boek is dit !

Deze graphic novel ( of graphic memoir zoals de uitgeverij het noemt op hun site) is het resultaat. Hilarisch, herkenbaar en informatief !  Haar heel persoonlijke verhaal heeft zoveel herkenbaarheid dat het zeker een aanrader is voor alle vrouwen en zeker ook voor de medemens of huisgenoot die het allemaal niet begrijpt. Ik kwam er achter dat het door de breinblubber komt dat ik het niet hoef en kan begrijpen  (zegt ze met een knipoog, ook goed excuus voor als mijn geheugen het af laat weten) maar de rest moet dus ook gewoon dit boek gaan lezen! Zo wordt een serieus probleem en onderwerp misschien ook eens een keer begrepen en serieus genomen. Uiteraard gaan wij ons er niet achter verbergen en hebben wij niet allemaal de luxe om te gaan braakliggen  (nieuw werkwoord, zoek maar op in het boek oa blz. 215) maar het is wel prettig om er nu eens een luchtig boek over te kunnen open slaan!

Het heeft een zeer lage drempel en je vliegt er door heen met als belangrijkste boodschap voor alle lezers en betrokken partijen :  het gaat gewoon weer over…

De afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij.

 

 

 

 

” de laatste getuige” Frank Krake

de laatste getuige Frank Krake9789082476415/2018

Frank Krake, uitgeverij Achtbaan

Frank Krake is een succesvol zakenman en veelgevraagd spreker. Na een lezing over zijn vorige boek, Menthol, raakte hij in gesprek met Wim Aloserij en dat inspireerde hem tot het schrijven van dit verhaal. Vele afspraken en gesprekken zouden volgen om het levensverhaal van Wim Aloserij zo goed mogelijk op papier te krijgen. Dit vergde de nodige research in archieven, maar ook het bezoeken van de historische plaatsen waar het verhaal zich afspeelt. Het resultaat mag er zijn. Een zeer uitgebreid naslagwerk, een levensverhaal en tegelijkertijd een geschiedenis die verteld mag en moet worden.

Na een mooi voorwoord van Sybrand van Haersma Buma (Fractievoorzitter CDA in de Tweede Kamer), wiens opa ook, net als Wim Aloserij, in kamp Amersfoort heeft gezeten, volgt het verhaal van Wim. Een chronologische vertelling met name over de periode van 1932 tot 1959. Daar waar de Tweede Wereldoorlog begint en de nasleep ervan.

Na een korte beschrijving van zijn niet al te makkelijke jeugd (hij heeft een gewelddadige stiefvader ) krijgt Wim het bericht dat hij zich moest melden voor de Arbeitseinsatz in Duitsland, het is 1943. Een roerige tijd volgde. Hij duikt onder bij een boer die een speciale kist onder de grond heeft gemaakt die maanden zijn slaapplaats zal zijn. Na een razzia komt hij in een Gestapogevangenis en vervolgens in kamp Amersfoort. Enkele weken later volgt er transport naar Duitsland waar hij dwangarbeid verricht in de concentratiekampen Husum en Neuengamme. Aan het einde van de oorlog komt hij terecht op het schip Cap Arcona. De RAF bombardeert meerderde schepen en er verongelukken 7000 gevangenen. Ook deze ramp overleeft Wim Aloserij. Een man die veel heeft moeten doorstaan en nu op zijn vierennegentigste dit verhaal met ons kan delen.

Het verhaal is zeer toegankelijk geschreven met eenvoudig taalgebruik. Hierdoor is het zeer laagdrempelig en zouden ook veel jongeren dit boek kunnen lezen om een beeld te krijgen van een van de donkerste perioden uit onze geschiedenis. De vele foto’s van mensen, plaatsen en zaken als bijvoorbeeld voedselbonnen, geven het verhaal een gezicht waardoor het harder bij je binnen komt. Er zijn immers al zoveel verhalen over deze tijd verschenen, maar de een heeft meer impact op de lezer dan de ander. Naast het persoonlijke verhaal, wat veel gruwelijke details kent, zoals bijvoorbeeld de zinloze dwangarbeid waarbij men soms letterlijk dood neerviel, wordt onderbouwd met foto’s, tekeningen en feiten waardoor dit onder de categorie met veel impact valt. Soms las ik gewoon met kippenvel verder, mij afvragend hoe zoiets heeft kunnen gebeuren.

Door het verhaal heb je het idee dat je Wim Aloserij persoonlijk hebt leren kennen als een bijzondere, sterke man met een bijzonder verhaal. Een verhaal waarvan ik blij ben dat hij het met ons heeft willen delen.

De afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij. Deze recensie verscheen eerder op Boekenbijlage 

“Arunachala” Monique van der Zwart

arunachala9789402238105/2017

Monique van der Zwart, uitgeverij Boekscout

Arunachala,  een opgelost mysterie vanuit mijn ziel

Inhoud/achterflap: Het was de roep van de ziel van Monique van der Zwart die haar voortstuwde op zoek te gaan naar haar innerlijke kracht. Haar nieuwsgierigheid dat haar dreef te ontdekken of er meer is dan wat wij vernemen. Door middel van haar bewustzijn leerde zij de liefde te vinden voor zichzelf en daardoor ook naar anderen. Zolang Monique zich kan herinneren, is zij op zoek naar avontuur in en buiten haarzelf. Daardoor leerde zij alles vanuit een ander perspectief te bekijken. Dit opende haar voor gebeurtenissen in haar leven die haar vreemd zijn, maar haar toch met beide benen op de grond laat staan.

Het eerste aanblik van de cover wekt nieuwsgierigheid op, een mooie sleutel die vast vele deuren zal openen voor de schrijfster op haar zoektocht. Daar er in de ondertitel staat dat het mysterie is opgelost is misschien wat jammer maar gelukkig is het verhaal prettig leesbaar en je vraagt je toch af hoe dat mysterie is opgelost dus lees je door.

Na een inleiding en een voorwoord zijn er 12 hoofdstukken, gevolgd met een laatste hoofdstukje met uitleg over enneagrammen en een dankwoord.

In de inleiding laat de schrijfster weten dat ze de vrijheid zocht om naar haar gevoel te luisteren. Ze voelde zich opgesloten in haar eigen gevoel. Ze omschrijft dit heel mooi als een gesponnen web waarin een opstapeling van ongeuite emoties in vast zaten en dat ze door het avontuur te zoeken in zichzelf deze draden wilde ontrafelen. Heel mooi verwoord. De liefde voor anderen maakte haar sterk maar deed haar meer beseffen dat ze opzoek moest naar de liefde voor zichzelf.

We beginnen bij Arunachala, een heilige berg in India. Deze berg zou speciale energie bevatten. Nu was de schrijfster daar , als nuchtere Nederlander,  in eerste instantie vrij sceptisch over. Ze is er van overtuigd dat er meer moet zijn dan je waarneemt maar energie in stenen dat was niet iets waarin ze klakkeloos geloofde. Toen ik dat las dacht ik  ‘gelukkig maar’. Ik was namelijk bang dat dit een heel zweverig en eenzijdig verhaal zou gaan worden maar door dit stukje relativering gaf mij toch een reden om door te lezen. Benieuwd hoe ze er toe kwam deze zoektocht te gaan ondernemen en of ze zou vinden wat ze zocht.

Openhartig vertelt de schrijfster over haar relaties, werk en verleden en hoe sommige dingen op haar pad kwamen. Niet aan alles had ze meteen wat maar op een bepaald moment bleken sommige zaken gewoon op zijn plaats te vallen. Ze vertelt hoe een aantal boeken haar leven een mening gegeven hebben en geholpen hebben de weg te volgen die nodig was naar haar zoektocht.

Zo was er het boek van Jan Geurtz die haar hielp om te stoppen met roken,  ‘de grote verdoving ‘ van Erik Stofferis die zorgde dat de drank bleef staan maar vooral het boek ‘ de helende reis’ van Brandon Bays zou haar leven veranderen.  In dit schrijven meent Bays dat je je onverwerkte emoties moet ontmoeten en verwerken.  De Journey methode helpt inzicht te krijgen hoe emoties voor jou werken. Zo kan je je eigen pad bewandelen naar je gevoel en je natuurlijke zelf.

Het boek van Bays is de basis van een heel programma en als je dat volgt kan je jezelf Journey Practition noemen en andere gaan begeleiden.  Als snel is dat wat de schrijfster wil gaan doen en gaat de mogelijkheden hiertoe bekijken. Het programma is niet goedkoop maar op de een of andere manier lijkt het voorbestemd dat ze dit moet gaan doen en komen de financiën er om dit te kunnen volgen. Later zal haar partner ook zich gaan verdiepen in deze leer en besluiten ze naar pelgrimage in India te gaan onder leiding van Brandon Bays en zo is de cirkel rond en zijn we aan het einde van het boek weer bij Arunachala .

Het boek bevat ook een klein aantal foto’s met teksten erbij waarvan ik het met  onderstaande tekst helemaal eens ben:

walk your own way, it brings you where you should be’

Het zeer openhartige en persoonlijke verhaal van Monique wordt vanuit haar perspectief vertelt en is een opsomming van haar verleden en belevenissen. Hier en daar  had ik het idee dat ze een beetje in herhaling viel maar dit valt te verwaarlozen als je doorleest. Haar enthousiasme spat van de bladzijdes af als ze het heeft over de boeken die ze las (zie hierboven) en het is mooi dat boeken je zo kunnen raken en dat je er een bepaald inzicht door kunt krijgen. Het enthousiasme over de ’ the journey ‘maakt nieuwsgierig al had ik wel een beetje het gevoel dat het soms wat te  enthousiast was. Maar goed dat kan je iemand die haar ziel en zaligheid hierin legt niet kwalijk nemen. Verder geeft het ook een heel duidelijke uitleg over ‘the journey- methode’ en hoe dat in de praktijk werkt.

De samenvatting van het verhaal plus de afbeelding van de cover komen van de site van uitgeverij Boekscout. Met dank aan de schrijfster voor het beschikbaar stellen van het digitale recensie exemplaar.