“mooiste woord is herinnering” Pieter Webeling & Frenk van der Linden

Cover_met_flappen.indd 9789082547306/2016

een uitgave van VUmc Alzheimercentrum, samenstelling Pieter Webeling & Frenk van der Linden, fotografie van Linelle Deunk.

In het voorwoord staat: Wie aan mantelzorg doet, kent vele dankbare momenten. Ook als het gaat om de ziekte van Alzheimer. Soms is het een een lach, soms een moment van helderheid, vertedering of ontroering. Tegelijkertijd kan mantelzorg veel van een mens vergen. Te veel.  In dit boek vertellen Nederlanders van naam en faam om hun persoonlijke ervaringen in de zorg voor zieke geliefden, vaders, moeders, broers, zussen, vrienden en vriendinnen te delen.

Linda de Mol. Co Adriaanse. Mirjam Bax. Maarten en Winnie van Rossem. Freek de Jonge. Marion Bloem. Gerda Havertong. Michel van Dousselaere en Irma Wijsman. Alexander Rinnooy Kan. Ron Blaauw. Fatos Ipek-Demir en Hülya Cigdem, voormalig minister Edith Schippers (VVD) en  voormalig staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA). Allen hebben de ziekte van Alzheimer van dichtbij leren kennen. In dit boek steken zij met verhalen over eigen ervaringen talloze andere mantelzorgers een hart onder de riem. Onbevangen spreken zij over hun inzichten en gevoelens, hun momenten van onmacht, ontroering, pijn, hilariteit en loutering.

De cover van het boek geeft in een mooi beeld de hele inhoud weer. Wat een ontroerende verhalen worden er verteld. Het is niet alleen liefde en leed maar ook soms met de nodige sarcasme en humor gebracht. Vooral de bijdragen van Maarten van Rossem en Freek de Jonge spraken mij zeer aan. Maar ook het verhaal van Mirjam Bax en haar leven met Frans Molenaar werd heel mooi verwoord. Alle stukken zijn openhartig, geven stukjes herkenning en vooral respect voor de mantelzorgers die Nederland telt. Mantelzorg iets wat je doet omdat je er voor komt te staan. Iets wat je doet uit liefde maar het is niet meer dan menselijk dat je moe mag zijn en het soms uitzichtloos vindt. Dit boek is zeker de hart onder de riem voor de lezer. En ook respect dat zij deze persoonlijke verhalen met ons wilde delen.

Naast het feit dat het een mooi boek is om te lezen en zeker ook voor mensen in de zorgsector een aanrader om een beeld van de mantelzorger te krijgen wil ik nog even noemen dat van elk verkocht exemplaar  van ‘Herinnering is het mooiste woord’ , vijf euro gaat naar medisch onderzoek tegen Alzheimer.

 

De afbeelding van de cover komt van de site van het VUmc Alzheimercentrum

“schijtluis”Marjolijn van Kooten

schijtluis-cover 9789491729133/2014 (3e druk 2016)

Marjolijn van Kooten, uitgeverij Lucht bv

Marjolijn van Kooten is cabaretier met angststoornissen en paniekaanvallen. Ze heeft angst om van huis te gaan, angst voor grote groepen mensen, totaal onhandig voor een cabaretier die toch wel voor volle zalen wil spelen.

Van de ene op de andere dag werd ze overvallen door paniekaanvallen die steeds heviger werden. Ze kwam op een gegeven moment haar huis niet meer uit. In 2010 won ze zilver bij het Amsterdams Kleinkunst Festival en tourt ze met een voorstelling door het land. Dit gaat niet zonder haar pillen, haar rituelen en contact met haar psychiater maar ze doet het wel !

In dit boek beschrijft ze haar ervaringen met haar angsten, paniekaanvallen en allerlei dingen die ze probeerde om er vanaf te komen of er in ieder geval mee te leren leven. Van situaties vermijden tot pillen, van therapie, mindfulness tot angsten onder ogen zien. Kortom alles wat op haar pad kwam deelt ze in dit boek. Haar doorzettingsvermogen en relativeringsvermogen en uiteraard de nodige dosis humor worden al benoemt door haar psychiater in het voorwoord van het boek en wat volgt is een verhaal wat op luchtige wijze een groot probleem onder woorden brengt.

Haar lange tocht om een manier te vinden om beter te worden gaf haar het inzicht dat het niet gaat om het bedwingen van de angst maar om het accepteren ervan. Dat angststoornis echt een ziekte is waar ze mee om moest leren gaan. Omdat ze zich jaren onbegrepen voelde en zich schaamde voor haar angsten weet ze nu dat had ze toen meer kennis gehad en geweten had dat het een ziekte was had het heel anders gelopen. Ook zou het haar geholpen hebben als ze verhalen van lotgenoten had gehoord. Ze dacht immers de enige te zijn. Een drijfveer voor dit boek, zoals ze verteld in haar voorwoord, is om bekendheid er aan te geven. Een boek voor mensen met paniekaanvallen en / of hun partners, familie en vrienden om deze personen te helpen of begrip te kweken voor de ziekte.

Naast het persoonlijke verhaal zijn er de bijdragen van René van der Gijp ( paniekaanvallen en dwangstoornis om alles recht te leggen en schoon te houden), Ingmar Heytze (paniekstoornis, agorafobie en reisangst) en Sylvia Witteman ( angst om flauw te vallen en hypochondrie), die in fragmenten hun ervaringen delen door het boek heen.

De manier waarop Marjolijn van Kooten haar verhaal met ons deelt vind ik moedig en mooi. Ik weet zeker dat veel mensen wat aan haar verhaal zullen hebben. Het heeft mij inzicht gegeven en inderdaad een stukje begrip naar dit ziektebeeld toe. Sommige dingen die zij heeft ervaren kwamen zelfs dichtbij, al is het bij mij vroeger nooit zo ver gekomen als wat zij moest doormaken. De herkenbaarheid en de toegankelijkheid van haar vertelwijze maakt het een boek wat iedereen zou moeten lezen.

 

De afbeelding van de cover komt van de site van de schrijfster.

“lege kamers”Susanne Koster

lege-kamers9789044827071/2016

Susanne Koster, uitgeverij Clavis

Susanne Koster schreef met Lege kamers een psychologische roman voor young adults over iemand die een psychose krijgt. Daar 1 op de 5 jongeren kampt met psychologische problemen is dit boek een mooie aansluiting op deze problematiek. Het is fijn om als lezer een stukje herkenning in een boek te vinden of om als buitenstaander personen met bepaalde problematiek beter te gaan begrijpen. Een verhaal als dit geeft uitleg over psychoses. Maar wel gegoten in een mooie romanvorm die prettig leest. Vooral doordat heel duidelijk wordt omschreven wat de hoofdpersoon Venita overkomt en meemaakt, geeft het een heel duidelijk beeld, een beeld dat je niet snel los laat.

Inhoud: Na een traumatische gebeurtenis verhuist Venita met haar broer en ouders vanuit een klein dorp naar het grote Amsterdam. Ze is er bijzonder eenzaam, tot ze Camila leert kennen. Camila is heel dominant, maar het haar kan Venita tenminste praten over het allesoverheersende schuldgevoel dat ze maar niet kan loslaten. Venita vindt dat zij boete moet doen voor haar verleden. En Camila is het daarmee eens.

De schrijfster weet dus niet alleen een duidelijk beeld te vormen en op een mooie manier de gevoelens van Venita tot leven te brengen, maar weet ook heel gedoseerd deze informatie te geven aan de lezer. Hierdoor word je steeds verder meegenomen in de belevingswereld van Venita. Langzaam wordt ook duidelijk wat het schuldgevoel van Venita heeft veroorzaakt en wie Camila eigenlijk is. Door deze dosering wil je door blijven lezen, omdat je meer wilt weten en zien of je vermoedens waar zijn. Ook krijg je naast de gevoelens van Venita de onmacht van haar familie te zien. Uiteindelijk is het toch Venita zelf die het probleem zal moeten aanpakken, weliswaar met de hulp van haar familie, maar zij moet openstaan voor de therapie en heeft het in de hand of die zal slagen of niet.

Lege kamers sluit af met een tweetal pagina’s met een bronvermelding en informatiebronnen over het onderwerp. Het is duidelijk dat de schrijfster de nodige research heeft gedaan wat zeker niet onbelangrijk is bij zo’n gevoelig onderwerp. Ook is het fijn zo’n lijst met film/boeken/internet tips te hebben voor als je meer wilt weten over psychoses.

Deze recensie verscheen eerder op Boekenbijlage

De afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij

“Kanker is keihard knokken”Jorrit Lepstra

kanker-is-keihard-knokken9789078905875/2016

Jorrit Lepstra, uitgeverij de Brouwerij

Als Jorrit Lepstra volop van zijn studie criminologie en het studentenleven in Leuven geniet, krijgt hij veel last van eczeem en bulten op zijn huid. Zijn hele leven had hij al huidproblemen dus hij maakt zich hier niet zo druk om. Maar als de bulten pijnlijker worden en hij kortademig wordt gaat hij naar het ziekenhuis waar hij de diagnose lymfklierkanker krijgt.

Jorrit Lepstra deed veel aan vecht- en verdedigingsport. Dat hielp hem om tegenslagen te verwerken. Flink tegen een bokszak trappen gaf hem nieuwe energie. Ook zijn stage bij defensie heeft hem veel geleerd. Jorrit zoekt steeds nieuwe middelen om zijn emoties in bedwang te houden. Toen dit fysiek niet meer kon, begon hij te schrijven. Volledig uitgeput start hij op de avond vóór zijn behandeling een dagboek.

Dit dagboek is de basis van Kanker is keihard knokken. Stukken tekst met dagboekfragmenten vertellen het verhaal over zijn strijd tegen kanker en hoop die te mogen winnen, maar ook zijn ergernis ten opzichte van de medische molen waar hij in terecht is gekomen. Artsen die geen empathie tonen, onderzoeken die langs elkaar heen gaan en het niet altijd goed samenwerken tussen ziekenhuizen, wat hem als patiënt nog meer energie kost.

We maken kennis met een jongeman die vol in het leven staat. In de eerste hoofdstukken vertelt hij het verhaal van zijn jeugd, hij noemt zichzelf een grap van Moeder Natuur vanwege het eczeem dat zijn hele leven zijn leven beheerst. Deze eerste hoofdstukken gaan over zijn leven tot zijn vijfentwintigste levensjaar, tot in 2013 de diagnose kanker wordt gesteld en hij zijn dagboek begint. Chronologisch volgen wij zijn strijd en zijn weg door chemo’s en ziekenhuisland. Hij weet veel kracht te halen uit zijn sportmentaliteit en zijn goede conditie die het sporten met zich meebracht, geeft hem een goede basis voor de vele onderzoeken en chemo’s die hij moet ondergaan. Hij besluit zijn dagboek met “al twee extra verjaardagen heb kunnen vieren. Na de zomer ga ik voorbereidingen kunnen treffen voor de volgende”.

Onder de indruk van deze positieve en sterke man wil ik het boek sluiten. Het verhaal heeft mij geraakt en ontroerd. Jorrit neemt geen blad voor de mond. Het is zijn verhaal en hoe hij zijn ziekte en omgeving ervaart. Hoe blij en teleurgesteld hij is in sommige mensen. Een mooi verhaal. Je hart is bij hem en je gunt hem zo die derde extra verjaardag!
Voor ik het dichtsla lees ik het nawoord van de uitgeverij. Kippenvel. De opbrengst van dit boek komt ten goede van KWF kankerbestrijding.

 

Deze recensie verscheen ook op Boekenbijlage.nl. De afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij.

“Heleen”Johan Steenhoek

heleen-cover9789492221599/2016

Johan Steenhoek, Futuro uitgevers.

Johan Steenhoek heeft als ondernemer jarenlang veel te hard gewerkt en besluit tijdens een vakantie dat hij het rustiger aan wil gaan doen. Een maand na deze vakantie slaat het noodlot toe en wordt zijn vrouw ernstig ziek. Hij houdt een dagboek bij en die dagboeknotities zijn de basis van deze debuutroman Heleen.

Het boek beslaat een periode van vijf jaar. Het start in september 2006 waar de hoofdfiguur Eric tijdens zijn vakantie op Ameland de knoop doorhakt en zich voorneemt om een opvolger in te werken, zodat hij minder kan gaan werken en meer van het leven kan gaan genieten. Als zijn vrouw Heleen in het ziekenhuis belandt, is het werken snel van de baan, maar wel met een andere insteek dan hij had gehoopt.

Wat volgt is een onzekere tijd, een tijd van veel onderweg zijn van huis naar ziekenhuis en weer terug. Onmacht, boosheid en verdriet. Ergens zit hij al in een rouwproces, maar als je vrouw nog leeft, kan je het verdriet nog niet gaan verwerken. Als hij dan ook nog verliefd wordt op Brigitte en een relatie met haar aan wil gaan, komt daar ook nog een schuldgevoel om de hoek kijken. Het verhaal eindigt op 3 juni 2011, de verjaardag van Heleen, de dag dat hij terugreist naar Ameland. De cirkel lijkt rond. Al zal het leven van Eric dan pas weer opnieuw kunnen beginnen.

Heleen is in dagboekvorm uitgegeven. Korte fragmenten met daarboven een datum en een pakkende titel. De titels passen goed boven de tekst. Hier en daar een e-mail ertussen die Eric verstuurde om de buitenwacht op de hoogte te houden. Het geheel is echter wel in een goed lopen verhaal gegoten, zodat het zeer vlot doorleest.

Er worden op het moment veel boeken op dit gebied uitgegeven. Maar het is en blijft bijzonder als iemand zo’n emotioneel, ontroerend en soms pijnlijk verhaal met de buitenwereld wil delen. Dit verhaal onderscheidt zich denk ik, omdat het vanuit het perspectief van de partner wordt geschreven en juist zijn gevoel en emoties centraal staan.

De hoofdpersonages hebben andere namen gekregen, toch weet je dat het verhaal autobiografisch is. Het is dus  heel persoonlijk om zoiets aan de wereld te tonen. Vooral de passages waarin de hoofdfiguur worstelt met zijn gevoel. Zeker als hij laat weten dat hij gevoelens krijgt voor een andere vrouw, maken hem meer dan menselijk. Ik denk dat mensen die in een situatie verkeren als waarin hij zich bevindt, deze gevoelens maar al te goed herkennen. Misschien kunnen ze steun uit het verhaal halen, omdat ze zien dat ze hierin niet alleen staan.

 

Deze recensie verscheen eerder ook op Boekenbijlage. Met dank aan de uitgeverij voor het recensie exemplaar.

“Huntington, de verborgen erfenis”Marjan Scheer

huntington 9789078905868/2016

Marjan Scheer, uitgeverij de Brouwerij

De ziekte van Huntington is een erfelijke, dodelijke hersenziekte die zowel lichamelijke als geestelijke klachten brengt, die qua symptomen een combinatie lijkt van Alzheimer, Parkinson en spierziekte ALS. Er is nog geen geneesmiddel voor deze ziekte en er heerst een groot taboe op, waardoor het nog vaak wordt verzwegen en waardoor families en relaties onder druk komen te staan.

De titel is zeer treffend. Veel families zwijgen de ziekte dood en houden het verborgen voor de buitenwacht. Er is een kans van vijftig procent om de ziekte te krijgen als een van de ouders het heeft, maar veel willen zich niet laten testen. Ze houden het verborgen voor de buitenwacht.

Marjan Scheer (1970) gaat in 1993 samenwonen met haar grote liefde Wim. Wim is eerder getrouwd geweest, heeft een zoon uit dat huwelijk die in het begin van hun relatie nog geregeld langs komt. Na jaren van geluk merkt ze dat haar partner verandert en mogelijk aan de ziekte van Huntington lijdt. Een ziekte waar ze nog nooit van gehoord had. Marjan houdt een dagboek bij en dit is de basis geworden van deze roman. Een heel persoonlijk verhaal dat ze wil delen om meer bekendheid te geven aan de ziekte, maar ook over hoe je als partner van een zieke de ziekte ondergaat.

In het begin als Wim vreemde buien heeft wijt Marjan dat aan van alles en nog wat maar denkt niet na over een ziekte. Als zijn gedrag extremer wordt en hij ook lichamelijke klachten krijgt met zijn motoriek en spierkracht vraagt ze hem herhaaldelijk een arts te bezoeken. Wim weigert dit pertinent en als zij zelf het gesprek aangaat stuurt de arts, die al jaren de familie van Wim kent, het langzaam aan op Huntington. De vader van Wim zou het ook gehad hebben. Marjan komt lijnrecht tegenover haar schoonfamilie te staan. De moeder van Wim ontkent dat dit het geval kon zijn. Bij de ex van Wim kan zij echter wel terecht met haar verhaal. Marjan cijfert zich in eerste instantie geheel weg, zelfs als Wim haar van alles en nog wat beschuldigt, agressieve buien heeft en haar de gezamenlijke woning uit wil krijgen. Op een gegeven moment is er een keerpunt en moet Wim opgenomen worden. Marjan wordt geconfronteerd met praktische zaken die moeizaam geregeld kunnen worden, juridische zaken en een politiemacht die niet kan ingrijpen. Maar vooral de confrontatie met haarzelf en met Wim en zijn ziekte zijn heel heftig om te lezen. De onmacht straalt bijna van de pagina’s af.

Ik heb al heel wat boeken en verhalen gelezen over verschillende ziektebeelden en ook persoonlijke verhalen. Maar meestal zijn die geschreven vanuit het oogpunt van de patiënt en de gevolgen voor hem. Dit verhaal is vanuit de partner geschreven en hoe deze het ondergaat. De onmacht, de keuzes en het verdriet zijn in dit heel persoonlijke verhaal met ons gedeeld en ik vind het heel moedig van de schrijfster dat ze dit heeft willen doen.

Ik denk dat heel veel mensen wat zullen herkennen in haar verhaal en hopelijk draagt het bij aan het bespreekbaar maken van een verwoestende ziekte die zeker uit de onbekendheid moet worden gehaald.

 

Deze recensie verscheen eerder op Boekenbijlage.nl. De afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij.

“Zijspoor”Josha Zwaan

zijspoor 9789025905095/2016

Josha Zwaan, uitgeverij Ten Have

Josha Zwaan debuteerde in 2010 met de roman Parnassia, gevolgd door de romansZeevonk en Dwaallicht. Verder publiceerde zij in Volkskrant Magazine en Trouw.

Op het moment dat ze zelf herstellende is van de ernstige complicaties na een galblaasoperatie, krijgt ze het bericht dat haar zoon erg ziek is. Het is 25 maart 2011. Haar zoon is dan 21 jaar oud. Zijn toestand verslechterd met het uur en na een aantal onderzoeken blijkt hij een auto-immuunziekte te hebben die nieren en longen aantast. Een zeer zeldzame aandoening die één keer op de twee miljoen kan voorkomen. Maandenlang is er de strijd tussen leven en dood en daarna een jaar van dialyseren. Nadat hij een donornier van zijn vader ontvangt, gaat het langzaam beter. Al die tijd houdt de schrijfster een dagboek bij.

Zijspoor is het verhaal over haar beleving van de ziekte van haar zoon. Haar dagboek is de basis van het verhaal. Fragmenten hieruit, herinneringen en de reflecties die ze hier op geeft vormen samen een heel mooi en indringend verhaal.

Josha Zwaan zegt zelf dat haar verhaal niet uniek is, maar dat ze hoopt dat mensen er herkenning en troost uit kunnen halen. Het verhaal is inderdaad niet uniek maar wel bijzonder mooi. De hoop en wanhoop, het verdriet en de pijn maar ook de onzekerheid en de angst worden heel mooi verwoord. De openhartigheid dat ze haar verhaal met ons wil delen waarbij ze volkomen eerlijk is, maakt dit boek toch wel anders dan andere verhalen vind ik zelf. Ze schrijft bijvoorbeeld over haar idee bij eventuele donatie van haar nier bij haar zoon en de opluchting dat haar man een match heeft. De angst en de impact op de rest van het gezin, maar ook over het loslaten van haar zieke zoon die ondanks zijn ziekte toch vol in het leven wil staan.

Het geheel is ook als dagboekvorm weergegeven met data boven de stukjes maar het leest als een roman die vlot in elkaar overloopt. Zodra je begint met lezen word je meegevoerd door de emoties en lijkt het net of je zelf op dat zijspoor staat en je machteloos moet toekijken hoe een jongen moet vechten voor zijn leven.

Deze recensie verscheen eerder op Boekenbijlage. De foto van de cover komt van de site van de uitgeverij.

Lezing “stemmen van de ziel “Hans Siepel

 

Stemmen van de ziel, vergeten waarheid van dementie”. Daarin beschrijft hij de laatste periode van het dementieproces van zijn moeder. Door heel goed te luisteren en te kijken naar wat ze wilde vertellen kwam er door de nevelen van haar dementie een andere werkelijkheid naar voren. 

Hans Siepel heeft samen met zijn familie voor zijn moeder kunnen zorgen tot aan het laatste moment van haar leven. Hij schreef hier heel ontroerend en open over. Het boek verteld het verhaal van een vrouw die een heel traumatische ervaring in haar jeugd heeft gehad. Door haar dementie komt dit door herbeleving naar boven en Hans komt er achter dat hij een heel ander beeld van zijn moeder had, dat er zoveel was gebeurd wat het gezin, en ook zijn vader, nooit geweten had.  Door goed te luisteren en te kijken naar zijn moeder, haar gedrag en de verschillende momenten in haar beleving komen er puzzelstukjes naar voren die langzaam op zijn plek vallen. Naast dit bijzonder verhaal vertelt hij ook over de medici, de tunnelvisie van de wetenschap, de dagopvang, zorg in verpleeghuis en uiteindelijk over acceptatie en loslaten.

Een bijzonder verhaal over een bijzondere periode. Hoe mooi het is als je als gezin de gelegenheid hebt om zo dichtbij je moeder te blijven wat ook weer je valkuil kan zijn. Een periode die goed kan afgesloten worden. Hoe de ziel zijn rust kan vinden doordat het verhaal er uitkomt en kan worden verteld. 

Hans Siepel vertelde dit verhaal tijdens de lezing. Geboeid geluisterd naar een bijzonder verhaal. De belangstelling was groot en sommige waren na het luisteren tot tranen beroerd. 

De boodschap die ik er uit trok? Dat er maar al te snel naar medicijnen, vooral kalmerende medicijnen wordt gegrepen, bij dementerende zorgvragers. Dat ze door herbeleving ander gedrag, dan wat wij dan wel of niet normaal vinden, en dat wij dat dan maar gelijk af gaan vlakken met medicatie omdat ze moeten kunnen functioneren in een groep waar ze niet voor gekozen hebben. Dat het juist belangrijk is dat er wordt geluisterd naar deze mensen vóór je naar medicatie gaat grijpen. Dat ze misschien nog in een verwerkingsproces zitten wat nodig is om in vrede te komen met zichzelf voor een goede afsluiting van het leven.  Tijdens het lezen van “Stemmen van de ziel” was ik al zeer onder de indruk, bij het luisteren van zijn verhaal nog meer. 

Iedereen in de zorg zou eigenlijk dit boek moeten lezen omdat er meer is dan wat de wetenschap in de boeken over dementie zet. 

 

“Mevrouw wil versterven! “Willemien Lenstra

mevrouw wil versterven!9789054523185/2016

Willemien Lenstra, uitgeverij Passage

De 32 korte verhaaltjes heeft zij geschreven op basis van meer dan zestien jaar ervaring als vrijwilliger op deze locatie. Alles is waar gebeurd. Het boek geeft een kijkje in de keuken van de Hospice. Een plek waar trouwens menig uurtje wordt versleten met gesprekken tussen de vrijwilligers, bewoners en naasten.

Veel mensen hebben niet echt een beeldvorming bij een Hospice. Bij doodgaan denken we vaak aan oude mensen, maar niets is minder waar. In de Hospice is iedereen welkom en dit geeft een vrij gemêleerde groep bewoners die het Hospice bezoeken. Van belang is daarom ook dat de mensen die daar werken, veelal vrijwilligers, zich flexibel kunnen opstellen, zich kunnen inleven en respect hebben voor de laatste wensen van de bewoners. Deze verhalenbundel geeft een goed beeld van het belang van de Hospice en hoe belangrijk het is voor mensen die in een huiselijke omgeving willen sterven.

De verhalen zijn oprecht en brengen emoties teweeg. Niet alleen ontroering en soms zelfs kippenvel, maar ook af en toe een glimlach, want voor humor is er gelukkig ook een plaats in de Hospice. Het is recht uit het hart en zeer prettig geschreven.

Ik vond het een fijne bundel om te lezen. Het gaf mij een mooi beeld van het leven en werken in de Hospice. Ik heb zeer veel waardering en respect voor de mensen die daar werken. Hopelijk kunnen deze Gasthuizen blijven bestaan en zo iedereen de kans op een stukje veiligheid en geborgenheid bieden in de laatste levensfase.

Deze recensie verscheen ook op Boekenbijlage , de afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij.

“Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad” Peter C.Gøtzsche

 

dodelijke medicijnen97890487707349/2015

Peter C. Gøtzsche, uitgeverij Lemniscaat, vertaald door Dick Lagrand

Professor Dr. Peter C. Gøtzsche voltooide zijn universitaire studie in de biologie en de scheikunde in 1974, en zijn opleiding tot arts in 1984. Hij specialiseerde zich in de interne geneeskunde. Van 1975 tot 1983 werkte hij in de farmaceutische industrie, waar hij zich bezighield met klinische onderzoeken en regelgeving. In 1993 richtte hij samen met andere onderzoekers de Cochrane Collaboration op, een internationaal netwerk dat zich bezighoudt met de effecten van gezondheidszorg. In 2019 werd hij aan de universiteit van Kopenhagen hoogleraar Opzet en Analyse van Klinisch onderzoek. Gotzsche won met zijn boek
Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad de British Medical Association’s Anual Book Award 2014. In het juryrapport stond ”verplichte lectuur voor studenten geneeskunde en aankomende artsen”.

Toen het boek uitkwam in Engeland in 2013 bracht het de nodige ophef met zich mee. Inmiddels is het boek in verschillende talen vertaald en heeft het in een aantal landen de bestseller top tien bereikt. Eind 2015 kwam de vertaling op de Nederlandse markt. Het onderwerp is dus helaas nog actueel genoeg om dit te doen.
Na een voorwoord bij deze Nederlandse editie van Bert Keizer (arts en filosoof) en van Richard Smith (oud-hoofdredacteur van het British Medical Journal) volgt er nog een derde van Drummond Rennie (waarnemend redacteur van Journal of the American Medical Assocation). Alle drie hebben ze uiteraard hun eigen mening over het verhaal, maar hopen dat het lezen van dit boek, een verhaal op feiten gebaseerd, menig lezer tot denken aan zal zetten.
De toon is gezet en de nieuwsgierigheid gewekt.

Voor het verhaal begint is er een korte biografie over de auteur. Hij heeft voor zijn verhaal nog een nieuw voorwoord bij deze Nederlandse editie geschreven waarin hij vertelt dat het hem verbaasde hoeveel belangstelling zijn boek heeft gewekt. Zelf is hij van mening dat het geschreven is door een wetenschapper en met feitenmateriaal is onderbouwd en dat dat de reden moet zijn van de belangstelling en ophef. Feiten met betrekking tot de misdaden die de farmaceutische industrie heeft gepleegd.

Het verhaal zelf begint in zijn jeugd. Zijn opa is arts en een slim man en had dus overal gelijk in, was de visie van de familie. De vitaminepillen die hij voorschreef werden zonder tegenspraak geslikt. Tot de auteur bedacht dat hij misschien ook wel zonder kon en stopte met slikken. Het scepticisme zat hem blijkbaar in de genen en zijn belangstelling voor medicijnen was gewekt. Hoe verder het verhaal gaat, hoe meer blijkt dat het motto van de schrijver is, dat we geneesmiddelen zelden echt nodig hebben en voor de meesten mensen is het leven zonder geneesmiddelen mogelijk. Je moet immers alleen maar iets gebruiken als je het echt nodig hebt. De farmaceutische industrie is hier echter niet bij gebaat. Ook hoor je ze nooit over de vooroordelen en schadelijkheid van hun geneesmiddelen maar alleen over de werking en of ze veilig zijn.

Door middel van voorbeelden uit de praktijk en onderzoeksresultaten toont de schrijver aan dat de onderzoeken naar medicatie vooral vanuit het belang van de farmaceutische industrie worden gedaan. Niet objectief genoeg zijn en dat de onderzoekers vaak beloond worden voor hun onderzoek. Er volgen verslagen van klinische onderzoeken, agressieve verkoopmethodes van producten en peperdure medicatie waar een goedkopere behandeling of aanpak ook kan plaatsvinden.

In 22 hoofdstukken word je door een wereld geloodst waar je je over verbaast, dat dit soort praktijken gewoon door kunnen gaan, terwijl de politiek er vanaf weet. Het is bijzonder dat er nog geen Kamervragen over worden gesteld. Het verhaal wordt onderbouwd met een flink aantal voetnoten waarvan achter in het boek een lijst is geplaatst.

Zelf ben ik geen student medicijnen of arts, maar voor mij was het boek zeer toegankelijk te om te lezen. Af en toe vond ik wel dat een bepaald onderwerp te veel werd uitgekauwd met iets te veel voorbeelden, al snap ik aan de andere kant wel dat je bepaalde zaken extra goed wilt onderbouwen voor je met beschuldigingen komt.
Dat het aanbevolen wordt als verplichte kost voor medische studenten en aankomend artsen, daar kan ik me wel in vinden. Al is het alleen maar voor een stuk bewustzijn, als het gaat om medicatiegebruik en gedrag.

 

Deze recensie verscheen eerder op Boekenbijlage, de afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij. Met dank aan uitgeverij Lemniscaat voor het toezenden van het recensie exemplaar.