Leesclub voor twee: Veronique en ik lazen “voltooid leven? Wacht nog even ! ” van Victoria Schuurman

voltooid leven9789463385787/2019

Victoria Schuurman,  uitgeverij Aspekt

Veronique lazen de roman van Victoria Schuurman en waren beiden van mening dat dit boek in het zonnetje gezet moest worden. Een verhaal waarvan wij vinden dat het bijzonder genoeg is om extra aandacht aan te schenken en dus bespreken we het in een leesclub voor twee.

Eerst even kort over het boek:

In dit verhaal maken we kennis met Anna en Paul. Twee oude mensen die wonen in een verpleeghuis. Ze staan voor de vraag of ze toe zijn aan vrijwillige euthanasie.  Het beleid van de instelling is om iedere bewoner een folder te geven en een kort gesprek over de mogelijkheid om uit het leven te stappen. Dat dit gesprek voor Anna viel op haar vijfennegentigste verjaardag was een beetje cru en confronterend. Na het gesprek neemt Anna zich voor om iedere dag zichzelf te vragen of ze haar leven voltooid vindt. Naast haar dagelijkse zelfreflectie ontmoet ze Paul die ondanks, of mede door , zijn ongeneeslijke ziekte die zelfde vraag heeft. Er volgen ontmoetingen tussen beiden waarin ze terugkijken op hun leven en vooruit kijken. Hierdoor verandert de antwoord op hun levensvraag voortdurend omdat ze juist door die gesprekken inzicht krijgen op het hoe en wat en ze groeien dichter naar elkaar toe.   Uiteindelijk komt de antwoord op hun vraag uit onverwachte hoek. Onverwacht en definitief.

In het voorwoord hoopt de auteur met dit verhaal “een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappelijke discussie die er is rond het onderwerp ” voltooid leven”. Het centrale thema van dit boek, in de betekenis van een zelf gekozen dood van mensen die niet uitzichtloos en ondragelijk lijden, maar menen dat het leven hen niets meer kan bieden en daarmee als voltooid wordt ervaren”.

  • Hoe vind je de cover? Als je het boek in de boekhandel zou zien liggen wat zou dan voor jou de reden zijn om het op te pakken en te willen lezen?

Veronique: De cover maakte me nieuwsgierig. Het is een rustige cover en die past goed bij het verhaal. De titel vind ik opvallend en daardoor zou ik hem oppakken. Ik hoorde van Conny hele goede dingen over het boek, dus ik ben ook een beetje beïnvloed door Conny. 

Conny:  Ik vind de cover prima passen bij het boek. Het is gekozen voor een rustige afbeelding op een lichte achtergrond. De paardenbloem is heel kwetsbaar, een zuchtje wind kan alle zaadjes wegblazen. Net als het leven kan zijn: kwetsbaar. Deze combinatie met de titel doet mij nieuwsgierig maken. Sowieso is het een beladen onderwerp en in mijn werk (ouderenzorg) en mijn opleiding (verpleegkunde) komt het geregeld ter sprake dus bij het zien van de titel wilde ik het wel meteen gaan lezen. 

  • Na het lezen van de achterzijde en daarna het boek, bracht het verhaal je wat je had verwacht?

Veronique: Ja! Het was prachtig!

 Conny:  Ja zeker, het bracht zelfs nog net dat beetje meer. 

  •  Hoewel het verhaal pure fictie is zijn er toch bepaalde elementen die je in het echte leven zou kunnen plaatsen. Had jij dit ook ? Welke waren dat voor jou? 

Veronique: Ik herkende de eenzaamheid die ouderen kunnen voelen. In het verzorgingstehuis van oma zag ik dat sommige mensen geen of nauwelijks bezoek kregen. Dit raakte me. Daarnaast herkende ik ook de oudere mensen voor wie het niet meer hoeft. Je hebt vriendschappen verloren en het bezoek is stukken minder geworden. Je wordt geleefd door een planning van anderen. Dat lijkt me een naar gevoel. 

Conny: Ja zeker, dat had ik af en toe zeker. Herkenbaarheid en soms bij stukken waar ik best wel plaatsvervangende schaamte bij had. Zo is er de reactie van bepaalde zorgverleners op de relatie tussen de hoofdpersonen. Zij vinden dat ouderen mensen niet meer verliefd zouden kunnen zijn of een relatie moeten hebben. Die vinden dat maar vreemd. Die reacties heb ik in het ‘echte leven’ ook wel eens gehoord. Ook is de genoemde tijd dat iemand in het verpleeghuis zit inderdaad behoorlijk korter. Mensen moeten langer thuis blijven en komen steeds slechter binnen. Verder zijn er inderdaad ook de verhalen van de zorgvragers die het idee hebben geleefd te worden en van wie het soms ook gewoon niet meer hoeft. Omdat ze de grip op hun leven zijn kwijt geraakt. Soms door lichamelijke mankementen maar soms ook doordat ze geen zinvolle dagvulling meer hebben of in de loop der jaren hun sociale netwerk hebben zien krimpen en zich eenzaam voelen. 

  • Kan jij je voorstellen dat iemand zijn leven voltooid zou kunnen vinden? 

Veronique: Ja, dat denk ik wel. Misschien eenzaamheid of er gewoon klaar mee zijn, zouden redenen kunnen zijn. 

Conny: Ja zeker, dat kan ik mijn heel goed voorstellen. Zie ook hierboven. Soms is eenzaamheid daar een reden voor en soms is iemand ‘ er gewoon klaar mee’. Als jezelf een heel leven achter de rug hebt en mensen om je heen wegvallen, ook je eventuele kinderen, je hierdoor eenzaam wordt en je dagen allemaal hetzelfde lijken en je ze naar jouw gevoel niet meer zinvol kunt vullen kan ik mij voorstellen dat je dan denkt ‘ wat doe ik hier nog? “ 

  • Denk je dat de situatie zoals geschetst in het boek in de toekomst ook zou kunnen gebeuren? 

 Veronique: Dat hoop ik niet zeg! En zeker niet om een bepaalde omloopsnelheid te behalen. Wat naar! Ik merkte bij mijn oma dat het een bedrijf is en ik leerde daar ook de zakelijke kant kennen van een verzorgingstehuis. Misschien is het inderdaad zakelijker geworden? 

Conny: Dat zou te triest voor woorden zijn. Het idee om iedereen bij de intake maar gelijk aan te bieden dat ze het leven zo spoedig mogelijk voor je kunnen beëindigen is wel heel kort door de bocht. Zeker als de directie een bepaalde omloopsnelheid wilt behalen. Dat klinkt allemaal wel heel zakelijk. Ik denk wel dat de zorg behoorlijk zakelijk is geworden. Marktwerking is zeker niet altijd de oplossing. Gelukkig staat nu het ‘welbevinden’ van de zorgvrager hoog op de agenda. En eigenlijk is daar de andere kant van de discussie. Want als iemand echt vindt dat het klaar is dan zou daar wel serieus mee omgegaan moeten worden. En zou het soms wel wat eenvoudiger mogen om aan de wens van die persoon tegemoet te moeten komen. Ik denk dus dat die kant in de toekomst misschien wel anders zou gaan.

  • De auteur hoopt met dit verhaal een bijdrage in de discussie aangaande voltooid leven te leveren. Denk je dat ze daarin zou slagen? 

Veronique: Ik denk dat dit verhaal er aan kan bijdragen. Op een mooie manier geeft het boek antwoord op de vraag. Er is geen ja of nee. Ieder mens heeft een eigen kijk op het leven. En elke situatie is uniek. Per geval moet er bekeken worden hoe iemand er tegenover staat. Dit boek geeft je een handvat om je uit te kunnen spreken over dit dilemma. 

Conny: Ja, dat denk ik wel. Nu kom ik het onderwerp in de praktijk wel tegen en merk dat mensen snel een mening hebben. Vaak is die faliekant voor of tegen. Maar ik denk, dat je juist door dit mooi (fictieve) verhaal moet gaan beseffen dat er geen ja of nee is. Ieder mens is een individu en uniek. Dus per situatie zou het bekeken moeten worden. En of je het er mee eens bent of niet het is niet jouw keuze of beslissing maar die van de persoon in kwestie. Door het lezen over dit onderwerp kan je beter je mening hierover vormen. Dat is denk ik wel belangrijk voordat je je uitspreekt over dit ethisch dilemma. 

  • Even over het boek zelf: vond je het prettig geschreven? Hoe vond je de personages uitgewerkt? Had het langer mogen zijn? 

Veronique: Ik vond het een perfecte lengte. Je kwam direct tot de kern en dat vond ik prettig. De personages en het verhaal zijn goed uitgewerkt. Daardoor miste je eigenlijk niks. Het antwoord op de vraag kwam heel onverwachts. Ik vond het verhaal heel mooi! 

Conny: Hoewel het  boek zelf aan de korte kant is heeft de auteur wel het verhaal kunnen vertellen. Personages zijn goed uitgewerkt en er was ruimte genoeg om ze beter te leren kennen door middel van terugblikken in hun verleden. De opbouw was goed en het las heerlijk vlot weg. De uiteindelijke vraag van Anna en Paul of ze hun leven voltooid vinden wordt op een bepaalde manier beantwoord die ik heel mooi vond en ook wel onverwachts.De auteur wist mij te verrassen en hoewel  het pure fictie is kwam het verhaal van Anna en Paul tot leven en zet het je zeker aan het denken over het onderwerp. 

  • Zou je het boek aanbevelen aan andere lezers? 

Veronique: Ja! Het onderwerp is interessant, maar het is gewoon een goed verhaal. Gewoon lezen!

Conny: Zeker weten!  Ik vind het een aanrader, niet alleen qua onderwerp maar ook omdat het goed in elkaar zit en fijn leest.  Zowel voor mensen die met de (ouderen-) zorg te maken hebben als buitenstaanders is het de moeite waard om te lezen. 

Lees ook de recensies van Veronique en mij over dit boek.

Met dank aan uitgeverij Aspekt voor de recensie exemplaren. De afbeelding van de cover komt van de site van de uitgeverij.

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s